در گذشته برای نقشه برداری و قراولروی به مکانهایی با ارتفاع بالا نیاز بود تا با استقرار در آن بتوان نسبت به برداشت نقاط و عوارض و نقشه برداری اقدام نمود ولی با وجود دستگاه جی پی اس این امکان فراهم شده که با فواصل بیشتر، ایستگاهها را مستقر کرده و دیگر محدودیت های خط دید جهت قراولروی ایستگاهها، وجود نداشته باشد.
دستگاه GPS در نقشه برداری سواحل و آبراه ها نیز کاربرد دارد. این تکنولوژی علاوه بر تولید نقشه های دقیقتر هیدورگرافی به دریانوردان برای تغییرات عمق و خطرهای احتمالی در زیر آب، در مواقع لزوم هشدار می دهند. سازندگان پل ها و سکوهای نفتی نیز از جی پی اس برای بررسی های دقیق تغییرات هیدروگرافی استفاده می کنند
امروزه سیستم تعیین موقعیت ماهواره ای (GPS) به عنوان ابزاری کارآمد جایگاه ویژه ای را در عرصه علوم مهندسی به خود اختصاص داده است، تعیین دقیق موقعیت، سرعت، قابلیت اطمینان بالا تا حد زیادی مدت زمان کار نقشه بردار را کوتاه کرده و باعث افزایش بهره وری گردیده است.
با استفاده از دستگاههای جی پی اس، نقشه برداری با دقت بالاتری صورت گرفته و به تبع آن نقشه تهیه شده از معابر، خیابانها، جاده ها، کوه یا رودخانه ها و منابع دیگر نیز به صورت دقیق انجام می شود که چنانچه این اطلاعات در سیستم اطلاعات جغرافیایی GIS ذخیره شوند، میتوان از قابلیت های این سامانه جهت تجزیه و تحلیل های متفاوت استفاده نمود که امروزه استفاده از دستگاه GPS به همراه سیستم GIS برای استفاده بهتر از منابع و پیاده سازی سیستم های پشتیبان تصمیم گیر کاربرد فراوان دارد.
GPS تحولی بزرگ در علم نقشهبرداری ایجاد کرده و امکان برداشت دادههای دقیق و سریع را فراهم آورده است. این فناوری در پروژههای عمرانی، معدنی و کشاورزی کاربرد فراوان دارد. استفاده از گیرندههای دقیق GNSS میتواند خطای انسانی را کاهش داده و کیفیت خروجی نقشهها را افزایش دهد. مهندسان نقشهبرداری باید با نرمافزارهای پردازش داده GPS آشنا باشند تا از ظرفیت کامل این فناوری بهرهبرداری کنند.
فارغ از استفاده گسترده GPS در بخش های نظامی یکی دیگر از کاربردهای غیر نظامی بحث کاربرد آنها در تعیین جابهجایی شبکه های میکروژئودزی است. در این کاربرد به اندازه گیری و رفتارسنجی شبکه های میکروژئودزی سازه های حساس مانند سد پرداخته می شود. به منظور سنجش میزان حرکات هر سازه چندین نقطه پیرامونی و نقطه نشانه در محدوده و روی سازه به صورت پیلارهای بتنی ساخته می شود سپس نسبت اندازه گیری دقیق آنها در بازههای زمانی اقدام و تغییرات ثبت و محاسبه خواهدشد.
نقشه برداران می توانند با حمل GPS در کوله پشتی و یا با سوار کردن آن بر روی وسایل نقلیه، فرآیند جمع آوری اطلاعات دقیق و سریع را انجام دهند، که برخی از این سیستم ها به صورت بی سیم با گیرنده های مرجع به منظور ارائه مستمر اطلاعات مورد نیاز تصحیح خطا در ارتباط هستند که این امر باعث افزایش دقت به صورت بر خط خواهد شد که سطح بهره وری اکیپ های نقشه برداری را بسیار افزایش می دهد.
مهندس علی اصغر الیاسی 09112931003